Rus gazının Ukrayna üzerinden Avrupa’ya taşınmasını sağlayan anlaşmanın 2025 başında sona ermesi, kıtanın doğal gaz ticaretinde dengeleri altüst etti.
Oxford Enerji Araştırmaları Enstitüsü’nün (OIES) raporuna göre, LNG ithalatının yoğun olduğu Kuzeybatı Avrupa ülkeleri daha düşük fiyatlarla gaz temin ederken, Orta ve Doğu Avrupa’da fiyatlar kademeli olarak yükseldi.
En ucuz gaz 4 ülkede
Rapora göre Fransa, Belçika, Hollanda ve İngiltere’deki doğal gaz ticaret merkezleri Avrupa’nın en düşük fiyatlarının görüldüğü bölgeler oldu.
Buna karşılık Almanya’nın doğusundan itibaren Çekya, Avusturya ve Slovakya gibi ülkelerde gaz fiyatları daha yüksek seviyelerde oluştu. Araştırmada bu farkın temel nedeni olarak LNG’nin büyük ölçüde Kuzeybatı Avrupa limanlarından sisteme girmesi ve gazın buradan doğuya taşınması gösterildi.
Rus gazındaki kayba rağmen Avrupa’da doğal gaz ticareti büyümesini sürdürdü. Rapora göre 2025’te işlem gören doğal gaz hacmi önceki yıla göre yüzde 16, fiziksel gaz talebi ise yüzde 8 arttı. Böylece Avrupa’da işlem hacmi ilk kez 100 bin teravatsaat seviyesini aştı.
TTF liderliğini korudu
Hollanda merkezli TTF, Avrupa’nın en büyük doğal gaz ticaret merkezi olmayı sürdürdü. Geçen yıl TTF’deki işlem hacmi yüzde 14 artarken, Avrupa’daki tüm doğal gaz işlemlerinin yüzde 81’i bu merkez üzerinden gerçekleştirildi. Rapora göre artan LNG ticaretiyle birlikte Kuzey Amerika ve Asya’dan daha fazla yatırımcı da TTF piyasasında işlem yapmaya başladı.
Belçika öne çıktı
Raporda dikkat çeken bir diğer gelişme ise Belçika’nın ZTP ticaret merkezi oldu. ZTP’de işlem hacmi 2025 yılında yüzde 165’in üzerinde artış gösterdi. Bu yükselişte LNG ithalatındaki artış ve Belçika’nın Avrupa’nın önemli gaz giriş noktalarından biri haline gelmesi etkili oldu.
Öte yandan Rus gazına daha bağımlı olan Orta Avrupa’da işlem hacimleri geriledi. Slovakya’da işlem hacmi yüzde 77, Çekya’da ise yaklaşık yüzde 18 düştü. Rapora göre bunun temel nedeni, Rus gazının kesilmesiyle birlikte ticaret rotalarının değişmesi oldu.
